«دختران خیابان انقلاب»: رهبری زنانه‌ی تحولات فرهنگی و اجتماعی در جامعه‌ی ایران

مربوط به دسته: تیتر اصلی

ارسال در: ۱۱ بهمن ۱۳۹۶ نویسنده: سردبیر


نوع مطلب: یادداشت تحلیلی

موضوع: جنبش‌های فرهنگی ـ اجتماعی

نویسنده: مهرداد فرساد

زمان متوسط مطالعه: ۳ دقیقه


اشاره:

در جریان اعتراضات خیابانی دی‌ماه ۱۳۹۶، تصویری از یک زن منتشر شد که بر بالای سکویی (در خیابان انقلاب، تقاطع وصال) رفته بود و روسری سفیدی را به شکل پرچم بر میله‌ای آویزان کرده بود. این تصویر، در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و تحت عنوان «دختر خیابان انقلاب» تبدیل به یکی از نمادهای این اعتراضات خیابانی گشت. روز دوشنبه، ۹ بهمن ۹۶ بود که دختر دیگری بر بالای همان سکویی که دختر قبلی رفته بود ایستاد و روسری‌ سفیدش را به همان شکل پرچم کرد. در همان روز و فردای آن روز، تصاویری از دختران دیگری که دست به این کار زده بودند، در شبکه‌های اجتماعی منتشر گشت و باعث ایجاد موجی اجتماعی شد. این تصاویر که اغلب با هشتگ #نه_به_حجاب_اجباری منتشر می‌شد، حکایت از رو آمدن دوباره‌ی مطالبه‌ی دیرپای آزادی حجاب در ایران داشت.

 

ماجرای «دختران خیابان انقلاب» پیش از هر چیز نشانه‌ی به صحنه و متن آمدن زنان و نقش‌آفرینی آنان در تحولات فرهنگی و اجتماعی جامعه‌ی ایران است؛ تا اندازه‌ای که می‌توان گفت این زنان هستند که رهبری بخش مهمی از تحولات عمیق فرهنگی و اجتماعی حال و آینده‌ی جامعه‌ی ایران را بر عهده گرفته‌اند. در ایران امروز عرصه‌ی فرهنگ است که محل بروز و ظهور تنش‌ها، بحران‌ها، تحولات و انقلاب خواهد بود. در شرایطی که عرصه‌ی سیاسی بیش از هر زمان دیگری در طول سال‌های پس از انقلاب اسلامی ایران دچار انسداد شده و حتی آمد و رفت احزاب و جناح‌های مختلف درون نظام جمهوری اسلامی نیز نتوانسته مطالبات بخش‌های گوناگون جامعه‌ی ایران را به پیش برد، با شکل‌گیری نوعی ناامیدی از نخبگان، موتور محرکه‌ی تحولات اجتماعی از نخبگان به مردم و از عرصه‌ی سیاست به عرصه‌ی فرهنگ انتقال یافته است. عرصه‌ی فرهنگ به دلیل پروبلماتیزه شدن مسئله‌ی سبک زندگی و تقابل اساسی سبک زندگی اسلامی رسمی با سبک‌های نوظهور زندگی، این ظرفیت را دارد که پیشبرد دگرگونی‌های اساسی را در خود سامان دهد. در این میان، زنان هستند که پرچم‌دار تحولات اساسی در زمینه‌ی سبک زندگی شده‌اند و ماجرای دختران خیابان انقلاب نشانه‌ای از این رهبری زنانه است.