پژوهش

در ارتباط با تغییرات فرهنگی و نمودهای آن در زندگی فردی و اجتماعی، بحث‌ها و گمانه‌زنی‌های مختلفی در رسانه‌ها و مجامع عمومی دیده و شنیده می‌شود. از رسانه‌های گوناگون خبری و تحلیلی و مجلات خانوادگی و اجتماعی گرفته تا گفت‌وگوهای رانندگان تاکسی و حتی بحث‌های شب‌نشینی‌های خانوادگی، همه و همه سرشار از طرح دغدغه‌ها و مسائلی درباره‌ی تغییرات فرهنگی ایجاد شده در جامعه‌ی ایران و سبک‌های جدید تفکر و زندگی است. این امر به خودی خود نشان‌دهنده‌ی این است که همه پیرامون این مسائل دغدغه دارند و به آن فکر می‌کنند؛ به عبارت دیگر، تغییرات فرهنگی ایجاد شده در جامعه‌ی ایران، نه تنها برای اساتید و صاحب‌نظران و نخبگان، که برای عموم مردم تبدیل به مسئله شده است.

درگرفتن چنین گفت‌وگوهای خودجوش و زاینده‌ای در بدنه‌ی جامعه ـ چه در میان اساتید و صاحب‌نظران و چه در میان عموم مردم ـ امری بسیار مثبت و سازنده است و خود می‌تواند به طرح مسائل و شناخت آن‌ها کمک کند.

اما نکته‌ این‌جاست که صرف چنین گفت‌وگوها و مباحثی، برای درک و شناخت مسائل کفایت نمی‌کنند و در کنار آن بایستی از بررسی‌های روش‌مند نیز بهره گرفت. اگر مقایسه‌ای میان حجم محتوای تولید شده در گفت‌وگوهای مجامع عمومی و محتوای تولید شده بر مبنای بررسی‌های روش‌مند در محافل علمی و دانشگاهی داشته باشیم، متوجه این نکته خواهیم شد که کمیت و کیفیت تحقیقاتی که به شکل روش‌مند پیرامون تغییرات فرهنگی جامعه‌ی ایران انجام شده‌ است، نسبت به مسائل طرح شده در گفت‌وگوهای مجامع عمومی، بسیار اندک و ناچیز است. به عبارت دیگر، در شرایطی که صدها و هزاران مسئله ذهن اقشار مختلف مردم را درگیر خود کرده است، تعداد کمی از این مسائل به شکل روش‌مند و منظم مورد بررسی قرار گرفته‌اند و پیرامون آن‌ها تحقیق شده است.

این مسئله خود اهمیت پژوهش‌های روش‌مند پیرامون تغییرات فرهنگی جامعه‌ی ایران را آشکار می‌سازد؛ چرا که چنین تحقیقاتی می‌توانند شناختی فراتر از مشاهدات فردی و نظریه‌های شخصی به دست دهند و البته این مشاهدات و نظریه‌های شخصی را نیز غنی‌تر سازند. جدای از این، پژوهش‌ها هستند که می‌توانند زمینه را برای سیاست‌گذاری‌های عمومی و دولتی برای مسائل فرهنگی هموار نموده و در کنار افزایش شناخت، مسیرهایی برای حل مسائل پیش روی ما بگذارند و راه را برای انتخاب‌های عموم مردم و سیاست‌گذاران هموارتر سازند.

بر این اساس، یکی از کارویژه‌های اساسی مؤسسه‌ی مطالعات تغییرات فرهنگی ایران، تعریف و انجام مطالعات و پژوهش‌های روش‌مند و منظم پیرامون این مسائل است.